Er ekki hægt að reka sjávarútveg á Íslandi?

Ég verð að játa það að ég skil ekki hagfræði. Og þess vegna langar mig að spyrja um nokkkur atriði. Til að útskýra mál mitt langar mig að vísa í auglýsingar sem nú ganga. Þar birtast sjómenn, verkalýðskólfar o.fl. til að fullyrða að ef kvótafrumvarpið gangi í gegn þá fari hér allt norður og niður (norður er nú að vísu alltaf upp á korti en...). Útgerðarmenn sem hafa tjáð sig bera hag samfélaganna á landsbyggðinni fyrir brjósti og ætlast sumir til þess að við séum búin að gleyma því að þeir eru flestir fjárfestar, og fjárfestar vilja græða peninga. Punktur. Fjárgróðavonin er það sem stýrir þeim, rétt eins og matarleit stýrir tófunni, bikar handboltaliði og gott veður sólarunnendum.

Þetta er ekki sagt í fordæmingarskyni. Þetta er fakta. Músíkantar vilja spila, golfarar golfa, svangir borða o.s.frv. Fjárfestar vilja ekki bara afla fjár. Þeir vilja moka því.

Þar sem ég er rétt rúmlega eldri en tvævetra man ég eftir að spjalla við Ísfirðing um stórútgerðafyrirtæki sem keypti lítið sjávarútvegsfyrirtæki þar í bæ. Eftir eitt til þrjú ár var litla fyrirtækið horfið og með því kvótinn. Stórútgerðafyrirtæki keypti helsta útgerðafyrirtæki Akraness. Flutti starfsemina og kvótann. Stuttu síðar féll Akranes úr efstu deild í knattspyrnu... Sel það ekki dýrt en heyrði fleiri en einn Skagamann rekja þessa raun. Skaginn varð svo veikur sagði einn nýverið, að þar sem Baugur hefði ekki getað fengið Bónuslóð í miðbæ Akraness hefðu þeir bara búið til nýjan í jaðri bæjarins.

En aftur að útgerðinni.

Þegar ég hlusta á þennan sultarsöng sem nú gengur yfir þá spái ég aðeins í hlutina.

Gengið er hagstætt útflytjendum. Olían er dýr.

Mannafli hefur hrapað í sjávarútvegi en afköst (afli) aukast.

Fyrir nokkrum árum var talað um að kvótinn væri svo veðsettur að við ættum hann varla (þ.e. sjávarútvegsfyrirtækin sem hafa eignarfært sér hann.

Og nú er ég í klemmu og skil ekki baun.

Enn eina ferðina.

Samkvæmt kvótalögunum er fiskurinn eign þjóðarinnar. Og hann er það t.d. þegar sjávarútvegsmenn eru að andmæla ESB. Nú vill þjóðin fá smá leigu af kvótanum sem hún á. En ef það verður gert fara sjávarútvegsfyrirtækin á hausinn. Þrátt fyrir nokkurra ára hagstætt gengi. Og þá eignast útlendir bankar kvótann sem útgerðarmenn veðsettu eins og þeir ættu hann – og þá í umboði hvers?

Ef þjóðin á kvótann er þá eitthvað flókið að taka hann til baka?

Ef hún á ekki kvótann – hvað fékk hún þá fyrir hann, - og afhverju er ekki búið að laga þetta lagaákvæði?